Goraj

Start

Goraj

Wpisany przez Administrator

Sobota, 30 Sierpień 2008 09:50

1. Położenie

Podstawowe informacje i położenie geograficzne : wieś, siedziba gminy w powiecie Biłgoraj, w województwie lubelskim.

2. Historia

W XII w. był tu gród usytuowany na wzgórzu nad rzeką Łada. W 1377 roku król Ludwik Węgierski nadał swemu bliskiemu współpracownikowi Dymitrowi m. in. zamek Łada. Przez ponad wiek zamek i gród stanowiły własność potomków Dymitra, który od późniejszej nazwy miejscowości - Goraj - przybrał swoje nazwisko. Staraniem Gorajskich między 1398 a 1405 r. Goraj otrzymał prawa miejskie. W 1506 r. Goraj stal się własnością Mikołaja Firleja, a na początku XVII w. wszedł w skład dużego klucza dóbr w ordynacji Zamoyskich. Przez cały okres l Rzeczypospolitej Goraj wchodził w skład pow. urzędowskiego woj. lubelskiego. W 1772 r. zagarnęli go Austriacy, awansując miasto do rangi siedziby dystryktu w cyrkule beł-skim (z siedzibą w Zamościu). Na mocy Konwencji Warszawskiej z 1776 r. miasto powróciło do Polski, ale po ostatecznym upadku Rzeczypospolitej ponownie znalazło się w zaborze austriackim (do 1809 r.). W 1810 r. władze Księstwa Warszawskiego włączyły Goraj do pow. zamojskiego. Jak się okazało ten związek administracyjny trwał aż do 1919 r., kiedy to Goraj wszedł w skład pow. biłgorajskiego. W 1869 r. władze carskie odebrały Gorajowi prawa miejskie. Podczas okupacji Goraj dotknęły represje hitlerowców - w listopadzie 1942 r. wywieziono na Majdanek ok. 100 mieszkańców, a w lipcu 1943 r. wysiedlono wszystkie wsie wchodzące w skład gminy. Roztoczańskie wzgórza i lasy (Hosznia Ordynacka) dawały schronienie żołnierzom AK. W latach 1975-98 gmina Goraj wchodziła w skład woj. zamojskiego.

3. Godne polecenia - zabytki, imprezy, atrakcje

- Kościół parafialny w Goraju pw. św. Bartłomieja Ap., barokowy z 1779-82, fundacji profesorów Akademii Zamojskiej i proboszcza gorajskiego Baltazara Dulewskiego, z zabytkową kamienną chrzcielnicą i kropielnicą (z XVIII w.).
- Dawny cmentarz żydowski w Goraju, funkcjonował w latach 1850-1942, z pomnikiem - składającym się z fragmentów starych macew - ku czci żydowskich mieszkańców Goraja zamordowanych w latach 1940-42. Do 1939 r. istniała w Goraju synagoga - cenny zabytek architektury renesansowej.
- Drewniana kapliczka w Goraju z XVII wieku z barokowym obrazem Ukrzyżowania Jezusa i rzeźbą św. Jana Nepomucena.
- Zastawie - cmentarz żołnierzy armii niemieckiej i austriackiej z l wojny światowej, poległych w kampanii 1915 r.