Górecko Kościelne

Start

Niezbędnik turysty

Indeks miejscowości

Górecko Kościelne

sobota, 30 sierpnia 2008 09:53

1. Położenie

Podstawowe informacje i położenie geograficzne : wieś w gminie Józefów w powiecie Biłgoraj, województwo lubelskie.

2. Historia

Wieś osadzona przez Andrzeja z Górki w 1582 r. - zwane było w XVI wieku Hutą lub Wolą Górecką. W dziesięć lat później zostało nabyte (wraz z sąsiednim Góreckiem Starym) przez Jana Zamoyskiego i włączone w obręb jego Ordynacji. Górecko Kościelne w przeszłości zwane było Górką, Puszczą Górecką, Hutą lub Wolą Górecką. Na „scenę historyczną” wchodzi w 1648 roku i ściśle wiąże się z objawieniami świętego Stanisława, kiedy to Tatarzy i Kozacy oblegali twierdzę Zamość i okolicę pod wodzą Bohdana Chmielnickiego. Zastraszona i bezbronna ludność wiejska, także z Górecka, aby ratować życie, zdrowie i mienie, kryła się po lasach. Jak podają stare przekazy, zatrwożoną ludność podniósł na duchu święty Stanisław, biskup i męczennik, który ukazał się rolnikowi Janowi Socha i wskazał miejsce, gdzie miały być wzniesione ku jego czci kaplice i kościół. Wieść o niezwykłych wydarzeniach rozniosła się bardzo szybko. Mieszkańcy Górecka i liczni pątnicy za przyczyną św. Stanisława doznawali obfitych łask zdrowia, pociechy i ratunku w nieszczęściach. Ówczesny ordynat, Marcin Zamojski, do którego należało także Górecko, uznał jako szczególną łaskę Bożą, otrzymaną za przyczyną św. Biskupa, zwycięstwo, które odniósł w bitwie pod Chocimiem, kładąc 30 tysięcy Turków i jako dziękczynne wotum w 1668 roku z pomocą wiernych wybudował kościół ku czci św. Stanisława oraz dwie kaplice – „Pod dębami” i „Na wodzie”. Jako pierwsza wzniesiona została kaplica „Pod dębami” w miejscu pierwszych objawień. Obecnie znajduje się w niej barokowy ołtarz z obrazem św. biskupa, a także pień sosny – świadek objawień, w którą św. Stanisław wetknął brzozową gałązkę, zaznaczając w ten sposób miejsce budowy tejże kaplicy. Drugą kaplicę, zwaną dziś „Na wodzie” zbudowano na rzece Szum (dawniej Strużka lub Szumka). Święty Stanisław wskazując miejsce jej budowy powiedział: „Tu będzie kaplica druga, w tej wodzie, kto się z dobrą wiarą obmyje, od wszelkiej choroby wolnym zostanie”. Spod tej kaplicy wypływają źródełka, jako potwierdzenie objawień, także źródełko „Boża łezka”, które znajduje się pod górką za rzeką Szum, bardzo chętnie nawiedzane przez turystów. Parafię Górecko Kościelne erygowano w 1668 roku. Ordynat Marcin Zamojski wielki czciciel św. Stanisława i miłośnik tego miejsca, sprowadził tu zakonników franciszkańskich, wybudował im klasztor i powierzył zarząd parafią. Po Powstaniu Styczniowym, ukazem carskim z 1866 r. skasowano w Polsce zakony i od tego czasu duszpasterstwo w Górecku prowadzą księża diecezjalni. Obecna świątynia wybudowana została w 1768 r. na miejscu poprzedniej, zniszczonej przez Szwedów na początku XVIII wieku. Jej fundatorem był oddany kościołowi ordynat Tomasz Józef Zamojski. Gruntowny remont kościoła przeprowadzono w 1927 r. Parafia Górecko w 1948 r. przeżywała 300-lecie, a w 1998 r. 350-lecie objawień św. Stanisława. Ksiądz Kardynał Karol Wojtyła w 1968 r. przekazał do kościoła w Górecku autentyczne relikwie, odrobinę kości patrona parafii – potwierdził to specjalnym dokumentem, który znajduje się w kościelnym archiwum. Pięknie usytuowana wśród starych drzew świątynia, urzeka swym pięknem i prostotą.

3. Godne polecenia - zabytki, imprezy, atrakcje

Kościół pw. św. Stanisława

Pięknie usytuowana wśród starych drzew świątynia urzeka swym pięknem i prostotą. Zbudowana z drzewa modrzewiowego, oszalowana deskami, posiada trzy nawy. Główna, prostokątna wspiera się na ośmiu słupach drewnianych, jest nieco wyższa od bocznych naw. Efektownie wyglądają kolebkowe sklepienia z desek. Pomiędzy prezbiterium a nawą główną umocowana jest belka z barokowym krzyżem z pół. XVIII w. Wnętrze, które wykonali w latach 1769-79 Jan i Jakub Mancherowie, jest bardzo bogate. Zdobią je trzy barokowe ołtarze, rokokowa chrzcielnica; zachował się jeden stary konfesjonał z obrazem Dobrego Pasterza. W głównym ołtarzu znajduje się obraz patrona Kościoła św. Stanisława w bogatej profilowanej ramie umieszczony pomiędzy kolumnami. Ponadto: obraz Matki Boskiej Anielskiej oraz rzeźby Matki Bożej z Dzieciątkiem i Pana Jezusa Ubiczowanego.W bocznym ołtarzu po lewej stronie umieszczono obrazy: św. Antoniego (XVIII w.), św. Rodziny, św. Mikołaja, zaś w ołtarzu po prawej stronie wiszą obrazy św. Franciszka, św. Barbary i Matki Boskiej Szkaplerznej.Drewniana ambonę zdobią rzeźby czterech Ewangelistów wykonane w drewnie. Na chórze znajdują się 12-głosowe organy skonstruowane w 1906 r. przez Sliwińskiego ze Lwowa. W wyposażeniu kościoła jest szereg innych zabytkowych przedmiotów, większość z nich pochodzi z XVIII w., m. in. feretron z płaskorzeźbą Matki Bożej, dwie rzeźby Chrystusa Frasobliwego z I pół. XIX w., fotel i dwa barokowe taborety, barokowe kielichy mszalne, relikwiarz w kształcie monstrancji, stare druki z XVII i XVIII w. oraz spisaną na deskach historię objawienia się św. Stanisława. Cenna jest kolekcja ornatów z czasów franciszkańskich oraz obrazy malowane na płótnie: fundatora świątyni Jana Jakuba Zamoyskiego z XVIII w. i papieża Klemensa XIV z 1769 r. Również ciekawe jest otoczenie świątyni. W rogach okalającego cmentarz przykościelnego muru znajdują się cztery murowane kapliczki z XVIII w., dwie figury Matki Bożej Niepokalanie Poczętej (1856 r.) i figura św. Jana Nepomucena.Naprzeciw głównego wejścia do kościoła znajduje się dzwonnica wzniesiona w 1787 r.; składa się z dwóch kondygnacji, w obu powtarza się motyw arkad. W górnej kondygnacji umieszczono trzy dzwony wykonane w 1906 r. we Lwowie. Do dziś ok. 200 m od kościoła stoją dwie kapliczki, których powstanie jest związane z objawieniem się św. Stanisława, jakie miało miejsce siódmego października 1648 r. za panowania króla Jana Kazimierza.

Kaplica "Pod dębami"

Zapewne z w. XIX , odnawiana. Położona w pobliżu kościoła, na północny - zachód od niego, w otoczeniu starych dębów. Drewniana, konstrukcji zrębowej, oszalowana Prostokątna, od strony zachodniej zamknięta trójbocznie. Dach dwuspadowy, pobity gontem; szczyt wschodni z daszkiem okapowym. W kaplicy znajduje się późnorenesansowy ołtarz z 1. poł, w. XVII z obrazami: św. Stanisława bpa z r. 1631, przemalowanym, św. Agnieszki i Barbary w uszach oraz Narodzin Matki Boskiej w predelli, z tegoż czasu; po bokach, brakującego zwieńczenia, dwie rzeźby aniołów. Dwa lichtarze cynowe barokowe.

Kaplica "Na wodzie"

Być może z w. XX lub gruntownie restaurowana. Położona na brzegu rzeczki Szumki, częściowo na podmurowaniu, częściowo na palach. Drewniana, konstrukcji zrębowej, oszalowana. Prostokątna z trójbocznym zamknięciem od strony zachodniej, wokół pomost. Dach dwuspadowy z wydatnym okapem ponad pomostem, wsparty na słupach z wieżyczką na sygnaturkę. Znajduje się w niej barokowy ołtarz z w. XVIII z obrazem św. Stanisława bpa. Ołtarzyk z obrazami św. Stanisława bpa, Antoniego i Franciszka koniec w. XVIII, ludowy.

Kapliczki przydrożne

Na terenie parafii stoi kilka zabytkowych kapliczek, np. około 200 m od kościoła na miejscu starej z r. 1768 wzniesiono nową, we Floriance rzeźbiona w drzewie, stara kapliczka dębowa w Kukiełkach, kamienna kapliczka z r. 1866 w Majdanie Kasztelańskim, kamienna kapliczka w Tarnowoli (r. 1862). Ponadto są kamienne figury we wsiach: Aleksandrów (św. Stanisław), Brzeziny (św. Mikołaj), Tarnowola.

Dęby

Godnym uwagi jest drzewostan wokół kościoła a także dęby liczące ponad 500 lat, co każe przypuszczać, że kult świętego Stanisława sięga tu XV a nawet XIV wieku.

Festiwal

Pisząc o Górecku Kościelnym należy również wspomnieć o odbywających się co roku Festiwalach Pieśni Maryjnej. W tym roku festiwal odbył się już 10 raz z rzędu a jego gościem specjalnym był Bogdan Trojanek i jego zespół TERNE ROMA. W latach poprzednich na festiwalu gościły takie gwiady jak m.in : Eleni, Krzysztof Krawczyk, Sława Przybylska, Don Wasyl i "Roma", "Golec Uorkiestra".

4. Górecko Kościelne w internecie

- www.gorecko.pl

5. Galeria zdjęć z Górecka Kościelnego

- Górecko Kościelne - galeria zdjęć

6. Położenie Górecka Kościelnego

JavaScript must be enabled in order for you to use Google Maps.

7. Źródła opisów i wykorzystane materiały