Wirtualne Roztocze - odwiedź nasz serwis - zdjęcia, informacje, noclegi, katalog firm i opisy miejscowości.

2. Historia

Nazwa "Bełżec" pochodzi od słowa "bełz", które w języku ukraińskim oznacza głęboką zarośniętą dolinę potoku, głęboką przepaść. W 1607 r. Król Zygmunt III zezwolił wojskiemu bełskiemu Samuelowi Lipskiemu herbu Grabie założyć na gruntach wsi Przeorsko (dziś Przeorsk) miasto Bełżec. W wyniku konkurencji sąsiedniego Narola i Tomaszowa Lub miasto nie rozwijało się i wkrótce upadło, nie wykształcając układu miejskiego. Bełżec, położony przy ważnym szlaku komunikacyjnym ze Lwowa do Lublina, był zawsze dużą wsią. Do tragicznej historii wszedł Bełżec w czasie okupacji, gdy hitlerowcy założyli tu wiosną 1940 r. w parku dworskim zwanym Lipkami obóz pracy dla Cyganów i Żydów, którzy budowali umocnienia na pobliskiej granicy z ZSRR. Po wymordowaniu więźniów z obozu pracy, w 1942 r. na ugorach zwanych Kozielsko zorganizowano duży obóz zagłady Żydów - SS Sonderkommando Bełżec. Miał on wymiary 275x260 m. Wybudowanych tam było 10 drewnianych baraków i jeden murowany oraz trzy wieże strażnicze. Załoga obozu składała się z ok. 30 Niemców SS-manów i ok. 200 Ukraińców. Komór gazowych było 6. Początkowo zwłoki zakopywano. Od 1943 r. palono na specjalnie przygotowanych paleniskach. Prochy rozsypywano po terenie obozu. Więźniów uśmiercano spalinami z silnika zdemontowanego czołgu radzieckiego. W połowie 42 roku wybudowano nowy, większy obóz, aby mógł sprostać nowym zadaniom podczas jesiennej akcji likwidacji Żydów. W 1943 r. obóz zlikwidowano, budynki zniszczono, a jego teren obsadzono sosnami. Obecnie jest to największy cmentarz Roztocza. W Bełżcu zamordowano ok. 500-600 tys. Żydów polskich, z Austrii, Belgii, Czechosłowacji, Danii, Holandii, Niemiec, Norwegii, Rumunii, Węgier, ZSRR. Zginęło tu również 1500 Polaków. 21 lipca 1944 r. Bełżec został opanowany przez batalion AK, który utrzymał go do nadejścia wojsk radzieckich.

3. Godne polecenia - zabytki, imprezy, atrakcje

- Cerkiew grekokatolicka pw. Św. Bazylego z 1756r . przeniesiona z Lipska w 1838 r. Zbudowana z bali sosnowych w konstrukcji zrębowej na podmurówce z kamienia polnego, z prezbiterium zwróconym na południe. W górnej części nawy świątynia charakteryzuje się konstrukcją sumikowo - łątkową. Cerkiew jest trójdzielna, składa się z prezbiterium, nawy głównej i niewielkiego babińca. Prezbiterium powstało na planie wydłużonego czworokąta, łączy się z nim od wschodu prostokątna zakrystia, o długości równej długości prezbiterium. Nawa główna zbudowana na planie kwadratu jest szersza od prezbiterium z jednej i od babińca z drugiej strony. Nawę kryje ośmioboczna kopuła zrębowa, zwieńczona latarnią wpuszczającą do wnętrza światło słoneczne. Prezbiterium i babiniec posiadają sklepienia o wykroju zbliżonym do łuku ostrego, również konstrukcji zrębowej. Na zewnątrz całość obiega wokoło zadaszenie, wsparte na belkach zrębu i łączące się z dachem zakrystii i babińca od frontu dzięki czemu powstaje wydatny okap. Powyżej zadaszenia ściany oszalowane są pionowymi deskami. Główne wejście prowadzi do babińca. Nad wejściem łaciński napis z datą powstania świątyni, a na nadprożu data jej przeniesienia do Bełżca. Drugim wejściem jest wejście do zakrystii. Okna świątyni są prostokątne, ujęte ozdobnymi osłonami. Niewielkie kwadratowe okna znajdują się także w tamburze - u podstawy kopuły. Kopuła jest ośmiopołaciowa, a nad latarnią sześciopołaciowa. Dachy nad prezbiterium i babińcem są dwuspadowe, wraz z zadaszeniem kryte są blachą. Nie zachowało się wyposażenie świątyni.

- Cmentarz przycerkiewny powstały XIX w.
- Kościół parafialny powstały 1910 – 1912
- Dzwonnica murowana powstały 1912
- Cmentarz przykościelny powstały w XX w.
- Cmentarz wojenny z I wojny światowej 0,063 ha powstały w latach 20-te XX w.
- Cmentarz wojenny z I wojny światowej 0,024 ha powstały w latach 20-te XX w.
- Były obóz zagłady Żydów
- Kaplica p.w. Niepokalanego Serca NMP, murowana , około 1840 roku.
- Kapliczka św. Jana Napomucena, z początku XIX wieku.
- Kapliczka św. Antoniego, murowana z 2 połowy XIX wieku
- Kapliczka drewniana, domkowa z XX wieku
- Kaplica murowana w centrum wsi, wybudowana w 1947 roku.

4. Bełżec w internecie

- http://www.parafiabelzec.prv.pl
- http://www.belzec.org.pl
- http://www.belzecpl.webpark.pl
- http://www.roztocze.stalwol.pl/Roztocze/Fh04/belzec1.htm
- http://www.diapozytyw.pl/pl/site/szoach/belzec
- http://www.belzec.pl
- http://www.izrael.badacz.org/historia/szoa_obozy_belzec.html

5. Galeria zdjęć z Bełżca

- Bełżec - galeria zdjęć

6. Położenie Bełżca

7. Źródła opisów i wykorzystane materiały

- http://www.wikipedia.pl
- http://www.powiat-tomaszowski.com.pl
- http://www.zamosc.opoka.org.pl
- http://www.belzec.pl