Podstawowe informacje i położenie geograficzne : miasto, siedziba gminy w powiecie Zamość, województwo lubelskie.
2. Historia
|
Zwierzyniec powstał w 1593 r. na terenie tzw. włości Szczebrzeskiej,
włączonej do ordynacji zamojskiej przez jej założyciela kanclerza Jana
Zamoyskiego. Utworzono tu wówczas drugi w Polsce zwierzyniec myśliwski,
ogrodzony 30 kilometrowym parkanem oraz wybudowano okazały dwór
modrzewiowy. Dało to początek i nazwę miejscowości. W wieku XVII
Zamoyscy podejmowali też znakomitych królewskich gości: Władyslawa IV,
Jana Kazimierza, Michała Korybuta Wiśniowskiego. To w Zwierzyńcu
rozkwitła miłość Marii Kazimiery D'Arguin i Jana Sobieskiego. W latach
1741-47 Teresa i Tomasz Zamoyscy w podzięce za narodziny długo
oczekiwanego syna Klemensa wybudowali kościół barokowy na jednej z wysp
stawu, wykonanego w poprzednim stuleciu przez jeńców tureckich i
tatarskich. Na początku XIX wieku Zamoyscy przenieśli do Zwierzyńca
Zarząd Ordynacji Zamoyskiej, do wybudowanego w tym celu kompleksu
klasycystycznych gmachów. Dało to impuls do intensywnego rozwoju
miejscowości. Wybudowano wtedy domy dla urzędników ordynackich, o
których wykształcenie bardzo dbano, wysyłając ich na kształcenie za
granicę. Zatrudniano też cudzoziemskich specjalistów z Anglii, Włoch,
Niemiec. Pracowali oni w powstających zakładach przemysłowych takich
jak pierwsza w Polsce fabryka maszyn rolniczych (1804) czy
funkcjonujący do dziś browar (1806 r). W czasie Powstania Listopadowego
Zwierzyniec był miejscem postoju i przemarszu wojsk powstańczych z gen.
Józefem Dwernickim i Piotrem Wysockim. Powstanie styczniowe zaznaczyło
się zwycięską bitwą pod pobliską Panasówką. Jej śmiertelne ofiary, z
węgierskim ochotnikiem mjr Edwardem Nyary, złożono we wspólnej mogile
na skraju miejscowości. W 1901 r. pomoc i schronienie znalazł tu zbieg
z Petersburga, Józef Piłsudcki. Ordynaccy leśnicy pomogli mu przedostać
się nielegalnie przez granicę z Galicją na Tanwii. Na przełomie XIX i
XX w Zwierzyniec stał się modną miejscowością letniskową. Z myślą o
letnikach i mieszkańcach urządzono park zwany ogrodem skarbowym i
umieszczono w nim pomnik szarańczy przeniesiony z Hamernii. W 1905 roku
definitywnie rozebrano ogrodzenie zwierzyńca myśliwskiego. Świadkiem
krwawych zmagań I wojny światowej jest cmentarz wojenny, kryjący groby
osób kilku narodowości. We wrześniu 1939 r. przez Zwierzyniec prowadził
szlak bojowy Stefana Roweckiego i Stanisława Sosabowskiego. W Ordynacji
ukrywało się wiele osób, m.in. gen. Stanisław Tatar i Jerzy Wasowski. W
czasie okupacji był tu prężny ośrodek 9 p.p. Armii Krajowej. Hitlerowcy
urządzili w Zwierzyńcu obóz dla jeńców francuskich, przekształcony
potem w obóz przejściowy dla pacyfikowanej i wysiedlanej ludności
Zamojszczyzny. W ratowaniu dzieci z tego obozu osobiście zaangażował
się ordynat Jan Zamoyski i jego żona Róża. Wejście na te tereny Armii
Czerwonej w lipcu 1944 r. wcale nie oznaczało końca walk i nastania
spokoju. 350 letnia Ordynacja Zamoyska została rozwiązana. Ostatni
ordynat pod fałszywymi zarzutami trafił na kilka lat do więzienia.
Zwierzyniec wyszedł obronną ręką, ale nowe części miejscowości trzeba
było odbudować. W 1990 r. Zwierzyniec otrzymał prawa miejskie. |
3. Godne polecenia - zabytki, imprezy, atrakcje
|
|
- Kościół filialny pw. św. Jana Nepomucena
- murowany barokowy kościół, położony na wyspie stawu kościelnego w
samym centrum Zwierzyńca Wybudowany w latach 1741-1747 z fundacji
Tomasza Antoniego Zamoyskiego jako wotum za przywrócenie zdrowia i
urodziny oczekiwanego syna - Klemensa. Budowniczym był prawdopodobnie
Jan Columbani. Wnętrze udekorowane jest iluzjonistyczną polichromią
wykonaną przez Łukasza Smuglewicza.
- Budynki zarządu Ordynacji Zamoyskiej
- klasycystyczne, wzniesione w 1 poł. XIX w. Pierwotnie składały się z
drewnianego pałacu, czterech murowanych i dwóch drewnianych oficyn. Do
naszych czasów dotrwały tylko murowane oficyny, z których jedna została
nadbudowana w 2 poł. XIX w. Jest to tzw. "pałac administracji" będący
obecnie siedzibą Zespołu Szkół Drzewnych i Ochrony środowiska im. Jana
Zamoyskiego.
- Rezydencja plenipotenta Ordynacji Zamojskiej
z 1890 r. - jest to piękna modrzewiowa, piętrowa willa, zbudowana w
stylu uzdrowiskowym. Obecnie mieści się w niej siedziba dyrekcji
Roztoczańskiego Parku Narodowego.
- Browar murowany
- zbudowany w 1804 r, przebudowany w 1806 r. i remontowany po pożarze w
1810 r., później w 1878 r. Jego część stanowi jedna z oficyn dawnego
pałacu. Browar jest nadal czynny.
- Kamień,
w formie prostopadłościanu, przeniesiony z Hamerni, znajdujący się na
skraju parku od strony stawu i ul. Browarnej. Jest to pamiątka plagi
szarańczy z 1711 r.
- Monument kamienny na wyspie stawu kościelnego.
- Oberża z 1852 roku, murowana.
- Dom łowczego z 1895 roku.
- Figurka Matki Boskiej z Lourdes z 1905 roku.
- Dzwonnica przy "kościele na wyspie"
- Zwierzyniec oprócz licznych zabytków ma również do zaoferowania
turystom szereg imprez cyklicznych m.in. - Letnia Akademia Filmowa,
szczegółowy kalendarz imprez cyklicznych zainteresowani moga pooglądać - tutaj - .
- Zwierzyniec i teren gminy Zwierzyniec jest również siedzibą dyrekcji
Roztoczańskiego Parku Narodowego, Ośrodka Muzealno - Edukacyjnego
Roztoczańskiego Parku Narodowego, Roztoczańskiego Parku Narodowego i
Stawów Echo w Roztoczańskimo Parku Narodowym.
|
4. Zwierzyniec w internecie
- http://www.zwierzyniec.info.pl
- http://www.lublin.lasy.gov.pl/zwierzyniec
- http://www.laf.kompas.net.pl
- http://www.krajobrazy.pl/galeria.php?kat=180
- http://www.zamosc.opoka.org.pl/mapa/szczeb/11.htm
- http://www.roztoczanskipn.pl
5. Galeria zdjęć ze Zwierzyńca
- Zwierzyniec - galeria zdjęć
6. Położenie Zwierzyńca
- Zwierzyniec w Mapquest.com
- Zwierzyniec w Pilot.pl
7. Źródła opisów i wykorzystane materiały
Tekst opisujący historię Zwierzyńca pochodzi ze strony - http://www.zwierzyniec.info.pl - autorem tesktu jest Pan Marek Marcola.
Zdjęcia
wykorzystane w opisie miejscowości są własnością naszego serwisu,
informacje odnośnie ich ewentualnego wykorzystania znajdą Państwo - tutaj -.
|
