|
Wieś początkowo znana jako "Wola Bruśnieńska" od XVIII w. rozpowszechniła się nazwa "Brusno Nowe", obecnie "Nowe Brusno". Osada lokowana w końcu XVI w. na terenie Brusna Starego, z którym jeszcze na początku XVIII w. zachowała wspólnotę prawną i gruntową otrzymując w 1621 mandat króla Zygmunta III. Pierwotnie osada występowała w składzie starostwa lubaczowskiego około połowy l w. wyłączona z dóbr monarszych i do końca XVIII w. jako niezależna dzierżawa zostawała w posiadaniu m. in. Kurdwanowskich. Po 1784 ponownie w obrębie luzowskich dóbr kameralnych, w 1818 zakupiona przez Kapuścińskich, następnie własność Nowina Sroczyńskich, w 2-giej połowie XIX w. należała częściowo do Klimyiczów i Żychlińskich, w latach 80-tych do Zygmunta Munza, na przełomie XIX w. i w. w posiadaniu m. in. Ludwika hr. Dembickiego oraz Zygmunta i Stanisława Biazeskich, później Stanisława Niedziełskiego, od 1906 własność kolejno Maksymia i Alfreda Liptay'ów. Wieś spustoszona przez najazdy tatarskie w XVII w., częściowo zniszczona w 1914 i 1941 oraz podczas zmagań polsko-ukraińskich w latach 1944-1947. Osada z przewagą gospodarki rolniczo-hodowlanej na obrzeżach bruśnieńskiego ośrodka kamieniarskiego w XVII w. wzmiankowany niewielki zakład metalurgiczny, przy którym w ciągu XVIII w. rozwinęła się samodzielna osada o pierwotnej nazwie "Ruda (Rudka) Bruśnieńska" a następnie "Rudka". Od 1785 na terenie wsi, od strony Starego Brusna, istniała kolonia niemiecka Deutschbach, obecnie Polanka Horyniecka. W składzie etnicznym przeważali Polacy, następnie występowali Ukraińcy i Żydzi. Duża wieś rozciągnięta wzdłuż prawego brzegu potoku Brusienka, płynącego na zachód i równolegle biegnącej drogi łączącej niegdyś Werchratę i Stare Brusno z Cieszanowem, która przecięta jest szlakiem wiodącym z Horyńca do Płazowa. Osada w większej części w typie łańcuchówki, pierwotnie z przysiółkiem Młodowce. W zachodnim końcu wsi usytuowany kościół pw. Nawiedzenia NMP, a we wschodnim drewniana cerkiew grekokatolicka., pw. św. Paraskewii. Przy drodze do Płazowa istniały dawniej zabudowania dworskie i folwarczne. Obecnie Nowe Brusno zajmuje obszar o powierzchni 45,10 km2, ma 150 gospodarstw i 599 mieszkańców.
|
